Zakaz prowadzenia pojazdów ograniczony do określonej kategorii

Jak wynika z treści przepisu art. 42 § 2 k.k. w razie skazana za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju. Ustawodawca zatem pozostawił sądowi orzekającemu swobodę orzeczniczą w zakresie wymiaru orzekanego zakazu prowadzenia pojazdów, jak również jego zakresu. Sąd orzekający zatem jest uprawniony do oceny, czy w realiach danej sprawy zachodzi konieczność całkowitego wyeliminowania sprawcy z grona kierowców – przynajmniej na określony czas, czy też możliwe jest ograniczenie wskazanego zakazu do pojazdów określonego rodzaju.
Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji, co do tego, że orzeczona wobec oskarżonego kara wraz ze środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii C i E spełni swe funkcje prewencyjne. (…)
W pierwszej kolejności należy wskazać, że oskarżony jest osobą w średnim wieku i nie był do tej pory karany, co pozwala wnioskować, że zdarzenie będące przedmiotem niniejszej sprawy stanowiło jednostkowy przypadek. Przy tym w trakcie przesłuchania na rozprawie, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, oskarżony w sposób krytyczny wypowiadał się na temat swojego zachowania, czego dowodem jest wskazanie rzeczywistej ilość oraz rodzaju spożytego alkoholu, a co z kolei stanowi pozytywny prognostyk na przyszłość. Kolejną istotną okolicznością, na którą zwrócił uwagę Sąd Rejonowy, jest to, że z badań przeprowadzonych na zawartość alkoholu w organizmie G. K. wynikała tendencja malejąca. Świadczy to o tym, że oskarżony nie wsiadł za kierownicę swojego samochodu krótko po tym jak spożył alkohol, co również potwierdza sam oskarżony w swoich wyjaśnieniach. To oczywiście nie zmienia tego, że zachowanie oskarżonego było naganne, jednak okoliczność ta miała znaczenie dla oceny stopnia zawinienia oskarżonego i przyjęcia działania oskarżonego z zamiarem ewentualnym, a nie bezpośrednim.
Sąd Okręgowy podzielił wobec tego stanowisko Sądu Rejonowego, w którym to podkreśla, że orzeczenie wobec oskarżonego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi bez wyłączenia kategorii C i E doprowadziłaby do nadmiernej surowości kary, której element środek ten stanowi. Tym bardziej, że oskarżony pracuje jako zawodowy kierowca, orzeczenie zatem zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii C i E pozbawiałoby go jednocześnie możliwości pracy, a zatem źródła utrzymania. W tym miejscu należy dodać, że oskarżony ma na utrzymaniu dzieci, na które ma orzeczony obowiązek alimentacyjny. Brak pracy oskarżonego skutkowałby zatem nadto zaległościami alimentacyjnymi. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby niewywiązywanie się oskarżonego z obowiązku alimentacyjnego nie godziłoby w żaden sposób w byt dzieci oskarżonego. Już sama wysokość orzeczonych alimentów (3.000 złotych) świadczy o tym że, pozbawienie oskarżonego możliwości zarobkowych może wiązać się z pogorszeniem sytuacji jego dzieci.
Sąd Okręgowy pragnie jeszcze raz podkreślić, że oskarżony jest człowiekiem w średnim wieku, który dotychczas nie był karany i powadził ustabilizowany tryb życia. Zasługuje on zatem, na ustalenie pozytywnej prognozy, że postępowanie karne, które zostało przeprowadzone i orzeczona kara, w tym zakaz prowadzenia pojazdów z wyłączeniem kategorii C i E, będą stanowić dla niego wystarczającą dolegliwość oraz przestrogę na przyszłość i oskarżony nie popadnie ponownie w konflikt z prawem. W ocenie Sądu Okręgowego, we wskazanych realiach przedmiotowej sprawy orzeczona wobec oskarżonego kara jest karą sprawiedliwą i tym samym we właściwy sposób realizuje pokładane w niej cele prewencyjne.

XVII Ka 1324/16 – wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 2017-01-24

Na podstawie art. 42 § 2 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w strefie ruchu lądowego na okres 3 lat. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jest w stanie nietrzeźwości istnieje obligatoryjność orzeczenia tego środka karnego na okres co najmniej 3 lat. Mając na uwadze, że oskarżony nie był wcześniej karany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ocenie Sądu orzeczenie tego środka karnego na minimalny przewidziany przez ustawę okres będzie wystarczające.
W przedmiotowej sprawie obrońca oskarżonego i oskarżony wnosili o orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego za wyjątkiem pojazdów mechanicznych do których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. C oraz C+E (wskazane okoliczności wynikają wprost z pisma obrońcy na karcie 70-72 oraz mowy końcowej)
Uczynienie zadość powyższemu wnioskowi poprzez ograniczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie do pojazdów, co do których uprawnia kategoria B prawa jazdy, było nieuzasadnione zarówno z powodów faktycznych, jak i prawnych. Co do powodów faktycznych, trzeba było mieć na uwadze następujące okoliczności:
– bardzo wysoki stopień nietrzeźwości oskarżonego (1,23 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu);
– fakt, iż oskarżony wykonuje zawód kierowcy powinien prowadzić do stawiania mu wręcz większych wymogów niż tych oczekiwanych od przeciętnych kierowców, a już na pewno nie może być to traktowane jako okoliczność łagodząca;
–skoro oskarżony zasługuje na zakaz prowadzenia pojazdów do których uprawnia kategoria B prawa jazdy, gdyż stwarza zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego, to tym bardziej należy orzekać wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów ciężarowych, gdyż prowadząc je oskarżony stwarzałby jeszcze większe zagrożenie niż prowadząc samochody osobowe.

VII K 32/20 – uzasadnienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 2020-11-12